EYT düzenlemesi 16 Mart’ta meclise geliyor! İşte düzenlemeyle ilgili merak edilenler

Emeklilikte yaşa takılanlara “eskime, prim, yıla” dayalı formüller, “millet (primi yetmeyenler için), iş emekliliği (vakıf, sandık aracılığıyla)” gibi modeller tartışılıyor. Süre tamamlanması, kısmi emekliliğin yanı sıra bir takım ağır meslekler için yıpranma seçeneği de masada bulunuyor. Kısmi emeklilikte, 3600 gününü dolduran kadınların 50, erkeklerin de 55 yaşında emekliye ayrılması öngörülüyor.

PRİME BAŞLICA KAZANCIN YÜKSEK OLMASI AYLIĞI ARTIRIR

Kadınların 7200, erkeklerin 9 bin günü tamamlaması halinde yaşa bakılmadan emekli olması da talepler aralarında bulunuyor. Emekli aylığı hesaplanırken tüm çalışma dönemindeki prime esas kazançlar hesaplanıyor. Aylığı yükseltecek en kolay çözüm ise prime esas gelir tutarının yükseltilmesidir. Uzun yıllar çalışmak, prim gününün çok olması değil prime kazancın yüksek olması emekli aylığını artırır. Emekli aylığı prime başlica kazançla paralel yükseliyor.

Milyonlarca millet çalışanının merakla beklediği 3600 ek gösterge çalışmaları, emeklikte yaşa takılanlara karşın masadaki formüller, emeklilik hesabı, aylığı artırmanın yolları konusunda merak edilen 10 sorunun yanıtı şöyle:

Ilave gösterge düzenlemesi Meclis’e ne süre gelecek?

Hükümet ve taraflar ek gösterge için 16 Mart’ta yeniden bir araya gelecek. Ilave göstergede meslek grupları genişlerken, kariyer mesleklerde 600 puanlık bir artma bekleniyor. İdari kadrolar, asistan hizmetlerin de yararlanması öngörülen düzenlemenin Mayıs ayında Meclis’e gelmesi öngörülüyor.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar ne istiyor?

8 Eylül 1999’da kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5 bin jurnal prim ödeme gün sayısı olan emeklilik koşulları değişti. Bu tarihten önce işe giren kadınlar için 40-58 ile erkekler 44-60 yaş aralarında değişen derece derece geçiş süresi geldi. Bu tarihten daha sonra işe girenler için de emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60’a, prim gün sayısı da 7 bine çıktı. EYT dahilinde olanlar 1999’daki değişikliğin geçmişe dönük uygulanmasına son verilmesi ve 1999’dan önce işe başlayanların prim gün sayılarını doldurduğunda yaş şartını beklemeden emekli olmayı istek ediyor.

EYT düzenlemesi 16 Martta meclise geliyor! İşte düzenlemeyle ilgili merak edilenler

Prim tamamlama modeli nedir?

Prim bitirme da EYT çalışmalarında konuşulan başlıklardan biri. Buna tarafından, Eylül 1999’dan önce işe girenler için ilk sigortalı oldukları tarihe tarafından 5 bin ile 5 bin 975 prim günü isteniyor. Bunu tamamlayanların yaşı dikkate alınmadan bu nedenle emeklilik imkanı doğuyor.

Eksik prim günlerini hangi yolla bitirmek avantajlıdır?

Yetersiz prim günleri borçlanarak tamamlanabilir. Doğum borçlanmasında her bir çocuk için 720 güne dek borca girme hakkı var. Eksik prim günleri isteğe ast sigortayla tamamlanacaksa ödenecek prim günü sayısı şüphesiz 1260 günü geçmemeli.

EYT düzenlemesi 16 Martta meclise geliyor! İşte düzenlemeyle ilgili merak edilenler

Emekli gelirini çoğaltmak için ne gerçekleştirmek gerekiyor?

Çalışırken emekli aylığını yükseltmenin çoğu yolu bulunuyor. Emekli aylığı hesaplanırken tüm alıştırma dönemindeki prime başlica kazançlar hesaplanıyor. En kolay çözüm ise prime gelir tutarının yükseltilmesidir. En Az ücretin yüzde 32’sinin 7.5 katına kadar kazançlar için prim yatırılabiliyor. Bunla beraber emeklilik başvuru tarihi de etkilidir. Sene içindeki zamlar, enflasyon, artış verileri, bakmakla mesul çocuk, benzeşen ve yakınların olması da aylık bağlama oranını artırıyor. Idareli çoğalma hızı, enflasyon emekli maaşlarında zam oranından fazlaysa peşine düşüp takip eden yılbaşında başvuru vermek önemli.

EYT düzenlemesi 1999 yılından daha sonra işe başlayanları da kapsar mı?

Sigorta başlangıç tarihi 1999 ya da ardından olanlar için acilen geçerli olan emeklilik koşulları değişmeyecek. EYT ile ilgili düzenlemenin bu tarihten önce sigorta başlangıcı olan yaş şartı dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayanların yararlanması bekleniyor.

Yorum yapın