Caretta caretta kumsalı, kaçak yapıyla doldu! Bu yılki yumurtaların yüzde 56,9’u bozuk çıktı

Antalya’nın Ak su ilçesinde batıda Aksu Nehri, doğuda Beşgöz Deresi arasındaki 1,2 kilometrelik Kumköy sahili, geçen sene mart ayında Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle ‘deniz kaplumbağaları üreme alanı’ bildiri edildi. Bu alandaki 500’ü aşkın derme-çatma yapıdan oluşan çardaklar ve kumsalın çöplükler içindeki hali, doğaseverleri ayaklanma ettirdi. Bölgede yıllardır ‘çardak’ adı aşağı hiçbir elektrik, su ve atık su daha aşağı yapısı olmayan kumsaldaki firari yapılarda yaz boyunca bölge halkı, caretta carettaların yaşam alanı kumsal üstünde yaşıyor.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

“İÇİNİZE NASIL SİNİYOR”

Kuş gözlemcisi Gökçe Coşkun, caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının koruma alanı bildiri edilen oysa 500’ü aşkın baraka tarzı yapıyla işgal edilmiş Kumköy sahilindeki sorunu, sosyal medya hesabından paylaştı. Kumsalda karşılaştığı gösterme karşısında ayaklanma eden Coşkun, “Burası caretta caretta sahili olarak geçen ve caretta carettaların yuvalama yaptığı Kumköy sahilinin son hali. Yazıklar olsun buna göz yumanlara. Bu ülkeyi hoşuna gitmek demek doğasına sahip çıkmaktır. Tabelada ‘Deniz kaplumbağalarının üreme alanındasınız’ yazıyor ve çevresindeki manzara. Bu şekilde mi yaşatıyorsunuz, doğal mirasımız olan bir alanı bu ışık halkası getirerek Yalnızca merak ediyorum. İçinize nasıl siniyor Azıcık tepede olan durun, kaybolan hepimizin değerleri. Geçen sene burada çok eksik oba vardı, hemen ise denizin içine değin girilmiş. Bu durumu övünülecek bir şey olarak paylaşıyorlar. Başlıkları ise ‘Denize sıfır obalarda bedava tatil kıskandırıyor’. Her şeyi tüketmeyin yeter artık” dedi.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

DERME-ÇATMA YAPILARIN SAYISI ARTIYOR

Son yıllarda sayıları ciddi oranda çoğalan çardaklarda yaşayanlar, bundan başka dernek kurdu. Kumsalın baraka tarzı yapılarla dolması sebebiyle caretta caretta yuvalama alanları da etkilenirken, bölgede 23 yıldır caretta caretta yuvalarının tespiti, yavruların yuvadan çıkışı gibi çalışmaları sürdüren Ekoljik Çalışmalar Derneği’nin (EKAD) raporuna kadar, insan kaynaklı yuvalardaki yumurtaların deformasyon oranı da fazla yüksek düzeyde çıktı.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

YUMURTALARA İNSAN BASKISI

EKAD Başkanı Hacettepe Üniversitesi’nden Dr. Ali Fuat Canbolat, Kumköy sahilinde 2021 sezonunda 178 yuva belirlediklerini ve yuva yoğunluğunun kilometre başına 148,3 olduğunu açıkladı. Bu oranın caretta carettalar için çok uygun kumul yapısına sahip olması nedeniyle yüksek olduğuna muhabere eden Dr. Canbolat, buradaki yoğun insan faaliyetleri yüzünden yumurtaların yüzde 56.9’unun bozuk çıktığına dikkat çekti. Canbolat, “Maalesef kumsalın çok kötü kullanımı nedeniyle su kullanımı, kanalizasyon atıkları, iş makineleriyle çardakların kurulumu esnasında kumsal yapısının değiştirilmesi gibi öyle çok niçin yumurtaların bozulmasına sebep oluyor. Yuva sayısı fazla fakat yavruların yumurtadan çıkış başarısı fazla düşük. 2021’de bu kumsala 12 bin 159 yumurta bırakılmış, yüzde 56,9’u bozulmuş. O bölgede denize ulaşan yavru sayısı da yüzde 36,9. Çok düşük bir oran ve 4 bin 485 yavru. Belek’te ise bu oran yüzde 45-50 civarında” diye konuştu.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

TAMAMI KAÇAK YAPI

Kumsaldaki sorunla ilgili Tabiat Varlıkları Genel Müdürlüğü yetkililerine de bilgi aktardığını anlatan Dr. Canbolat, “Oradaki lokal insanlar orayı bir şekilde kullanıyor, kaplumbağaların korunması konusunda bize muavin da oluyorlar fakat bu hassasiyet oradaki sorunu çözmüyor. Haziranda çardakların kurulumu, tadilatı için iş makineleri ve traktörler giriyor ve kumsal darmadağın oluyor. Keza son yıllarda çardak sayısı da öyle yoğunlaştı oysa yer kalmadığından adeta denize sıfır çardaklar kuruluyor. Tabii bunların elektrik, su, kanalizasyon hiçbir altyapılar sistemi değil, tamamı kaçak inşa” dedi.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

“ÇARDAKLAR VİLLAYA DÖNÜŞÜRSE ŞAŞIRMAM”

Kumsalda insan yerleşimiyle başıboş köpeklerin de yoğunlaştığını ve yuvalara hasar verdiğini anlatan Dr. Canbolat, “Doğrusu çardakta kalan millet kaplumbağalar konusunda çok hassas davranıyor ve elinden geldiği değin asistan oluyor fakat bu var olan sorunları çözmüyor. Kumsal tahribatı ve çöpler bunlar çözülemiyor. Bu koşul bölgesel bir hal almış durumda ve aynı şekilde geçmişte Kumluca’da Mavikent bölgesinde de çardaklar yoğundu ve günümüzde bunların tümü villaya dönüştü. Yakın zamanda buradakiler de villaya dönüşürse şaşırmam. Hatta pandemi döneminde bu çardaklar kiraya verilip turizm bile yapılmaya başlandı. Otellere gitmeyip çardakları kiralayan çoğu tatilci de oldu” diye konuştu.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

ÇARDAKLAR KUMKÖY’DEN KADRİYE SINIRINA TAŞTI

Kumköy sahili çardaklarla dolduğu için Serik ilçesi sınırındaki Beşgöz Deresi’nden itibaren doğuda yeni çardakların kurulmaya başlandığına dikkati çeken Dr. Canbolat, bu konuda Serik Belediye Başkanı Enver Aputkan’ı uyardığını, başkanın gelecek yaz dönemi Serik sınırında kameriye kurulumuna müsade vermeyeceğini söylediğini anlattı. Dr. Canbolat, bu sahilde iki temel sorun olduğunu belirterek, “Birinci, o çardaklar nedeniyle kumsalın tahribatı, ikincisi de dilekçe aşamasındaki sorunlar ve dilekçe sonrası kumsalda bırakılan çöp ve atıklar. Çardakların keza doğusu keza batısı beş yıldızlı otellerle dolu. Böyle bir durumda o insanlara ‘Bu çardakları kaldırın’ çağrıda bulunmak de beni rahatsız ediyordu” dedi.

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

“KUMSALDAN ÇARDAKLAR KALDIRILMALI”

Çözümün insanları oradan kovmak olmadığını da dile getiren Dr. Canbolat, geleneklerini yaşatabilecekleri alternatif yaşam alanı yaratılması gerektiğini belirterek, şu öneride bulundu:

“Kumköy’deki kumsalın hemen ardında bir patika yol var yolun arkası ormana kadar manâsız bir bölge. Kaplumbağaların yuvalama alanı için en düşük 50 metre kumsalın abes bırakılması gerekiyor. Dolayısıyla arka boş bölge buna yerinde ve çardaklar bakanlık ve belediye iş birliğiyle kanalizasyon, elektrik, su gibi alt yapısı da yerinde bir imar planı hazırlanıp oraya portatif. Kumsaldaki çardak sayısı o kadar çok artmış oysa, bu yaz orada çardaklar için de market bile sabit.”

CARETTA CARETTA KUMSALI, KAÇAK BARAKAYLA DOLDU

KAMERIYE SAHİPLERİ DERNEK KURDU

Öte yanlamasına çardaklarda yaşayanların kurduğu Kumköy Koruma Geliştirme ve Yaşatma Derneği Başkanı Abdullah Kaya, şu anki durumun çardaklarda yaşayanlar açısından iyi olmadığına dikkat çekerek, “Zaten bizim de derneği kurma amacımız caretta carettaları korumak ve onların hayat alanı üzerindeki çardakları daha geri noktalara sürüklemek. Bu konularda belediye ile meslek birliği çalışmaları da yapıyoruz. Burada 30-40 yıldır alan insanı kameriye kuruyor. Kıyı kenar çizgisine uygun belediyeyle iş birliği içinde, caretta caretta yuvalama alanları üstüne artık kameriye kurdurmuyoruz ama evvelden kurulanlar var ve onları da daha geriye çektirmek için araştırmalar başlattık” dedi.

Caretta caretta kumsalı, kaçak yapıyla doldu! Bu yılki yumurtaların yüzde 56,9'u bozuk çıktı



Yorum yapın